ईडी म्हणजे काय? ईडी चे कामकाज, ED meaning in Marathi

What is ED meaning in Marathi?

ईडी म्हणजे काय? असा प्रश्न सर्वाना पडतो. अंमलबजावणी संचालनालय (Enforcement Directorate) म्हणजेच ईडी, हिंदी मध्ये प्रवर्तन निदेशालय असे संबोधले जाते. आर्थिक घोटाळे अथवा पैशांचा गैरव्यवहार यांचा तपास करणे हे ईडी चे मुख्य काम आहे. केंद्र सरकार मधील महसूल विभाग आणि अर्थ मंत्रालय यांच्या अंतर्गत ईडी (Enforcement Directorate) चे कामकाज चालते. ईडी ची स्थापना १९५६ मध्ये दिल्ली येथे झाली आहे.

ईडी म्हणजे काय? सविस्तर.. 

स्थापना उद्देश

ईडी चा मुख्य उद्देश म्हणजे पुढील दोन कायद्याची अंमलबजावणी करणे. 

१. फॉरेन एक्सचेंज मॅनेजमेंट ऍक्ट,१९९९ (FEMA) 

२. प्रिव्हेंशन ऑफ मनी लॉंडरिंग ऍक्ट, २००२.(PMLA) 

जर या कायद्यांचे उल्लंघन होत असेल तर त्या प्रकरणात ईडी द्वारे तपास केला जातो, म्हणजेच ईडी ही मुख्य तपास यंत्रणा ठरते. ईडी ला तपास करणे, अटक करणे, खटला दाखल करणे, मालमत्ता जप्त करणे असे विविध अधिकार दिले गेले आहेत. आर्थिक गुन्हे रोखण्यासाठी साठी ईडी कडून सक्त कार्यवाही केली जाते. बेहिशेबी मालमत्ता, कर चुकवणे आर्थिक घोटाळा इत्यादी तपास ईडी द्वारे केला जातो

अधिकारी नेमणूक 

पूर्वी ED मध्ये कार्यरत असणारे अधिकारी रिझर्व्ह बँकेमार्फत नेमले जायचे. ईडी महसूल विभाग अंतर्गत आल्यापासून कस्टम, प्राप्तिकर विभाग, पोलीस, सेंट्रल एक्साईज अशा संस्थेमधून अधिकाऱ्यांची नेमणूक केली जाते. यातील सर्व अधिकारी शिस्तप्रिय आणि निर्भीड असतात, तसेच त्यांच्यावर कुठल्याही दबावाचा परिणाम होत नाही.

कार्यालये 

ईडी चे मुख्यकार्यालय दिल्ली येथे आहे. तसेच विभागीय / उपविभागीय  कार्यालये संपूर्ण भारतात आहेत. चेन्नई, मुंबई, चंदीगड, कलकत्ता, दिल्ली येथे विशेष संचालक द्वारा कार्य चालते. त्याच प्रमाणे देशभरात असणाऱ्या विविध  कार्यालयाची संख्या एकूण ४९ इतकी आहे. 

ED Meaning in Marathi
ED meaning in Marathi

ईडीची भीती

अनेक बड्या उद्योगपतींचे आर्थिक घोटाळे ईडी ने बाहेर काढली आहेत आणि कार्यवाही देखील केली आहे. यामध्ये मोठे आर्थिक गैरव्यवहार, बेहिशेबी मालमत्ता, कर चुकवणे अशी प्रकरणे आहेत. यातील काही उद्योगपतींनी ईडी च्या भीतीने देश सोडून पळ काढला आहे. कितीही दिग्गज माणूस असला तरी तो ईडी च्या कार्यवाही पासून वाचू शकत नाही.

हेही वाचा :

विरोधकांचे आरोप 

सत्ताधारी पक्षाच्या सांगण्यावरून ED काम करते असा आरोप विरोधी पक्षाकडून होत असतात. मात्र ईडी ही  स्वायत्त संस्था आहे आणि तिला विशेष अधिकार प्राप्त आहेत. त्यामुळे कोणाच्या सांगण्यावरून नव्हे तर पुराव्यानिशी तक्रार केल्यानंतर ED कडून तपास सुरु केला जातो. मात्र यामध्ये फक्त विरोधी पक्षात असणाऱ्या लोकांवर कार्यवाही होते असे आरोप केले जातात, त्यात कितपत तथ्य आहे हे सांगता येणार नाही. राजकीय आरोप सोडले तर या प्रकारची  कुठलीच कायदेशीर तक्रार देखील दाखल झालेली नाही.

यांच्यावर कार्यवाही

काँग्रेस चे नेते पी चिदंबरम, मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे, छगन भुजबळ यांचे पुत्र समीर भुजबळ, रॉबर्ट वाड्रा या सर्वांची विविध प्रकरणात ईडी द्वारे चौकशी झाली आहे. तसेच राष्ट्रवादी अध्यक्ष शरद पवार याना देखील नोटीस देण्यात आली होती. शिवसेनेचे नेते आणि आमदार प्रताप सरनाईक यांच्या घरावर देखील ED ने छापा टाकला आहे. तसेच घोटाळेबाज विजय मल्ल्या आणि निरव मोदी हे उद्योगपती ईडी च्या भीतीने इतर देशात पळून गेले आहेत. (ED Meaning in Marathi).


वरील लेखाबद्दल आपल्या प्रतिक्रिया खाली दिलेल्या चौकटी मध्ये नोंदवू शकता.

अलीकडील लेख

  • “निवडणूक आचारसंहिता” माहिती
    निवडणूक आचारसंहिता निवडणूक जाहीर केलेल्या तारखेपासून ते शेवटचा निकाल लागेपर्यंत आचारसंहिता लागू असते. निवडणूक आयोग याबाबत पत्रक प्रसारित करतो. निवडणूक अर्ज विषयक तारखा, अटी, पात्रता, तारीख, अनामत रक्कम आणि संबंधित सर्व माहिती व नियम जाहीर केले जातात.  घटनेच्या ३२४ या कलमानुसार निवडणूक आयोगाला काही अधिकार दिले गेले आहेत. यानुसार निवडणूक आयोगाला उमेदवार, पक्ष आणि संबंधित … Read more
  • ब्लॉगिंग Niche म्हणजे काय? Niche meaning in Marathi.
    Niche meaning in Marathi: ब्लॉगिंग Niche म्हणजे काय?  ब्लॉगिंग, अफिलिएट मार्केटिंग, ईकॉमर्स वेबसाईट, युट्युब आणि ऑनलाईन पैसे कमवण्याचे मार्ग ह्या गोष्टींकडे कल वाढत आहे. काही वर्षांपूर्वी घरबसल्या ऑनलाईन पैसे कमवता येतात यावर कोणाचा विश्वास बसत नव्हता. मात्र अलीकडे तंत्रज्ञान युगात झालेली क्रांती आणि इंटरनेटचा वाढता वापर पाहता हे सहज शक्य होत आहे. शेअर ट्रेडिंग सारख्या … Read more
  • महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष संक्षिप्त माहिती. Political Parties in Maharashtra
    Political Parties in Maharashtra राष्ट्रीय पक्ष आणि प्रादेशिक पक्ष अशा दोन मुख्य प्रकारात पक्ष वर्गवारी करण्यात आलेली आहे. राज्य पातळीवर काम करणारे पक्ष हे प्रादेशिक पक्ष म्हणून संबोधले जातात आणि देश पातळीवर काम करणारे पक्ष हे राष्ट्रीय पक्ष म्हणून संबोधले जातात. पक्ष संघटना कार्यक्षेत्र, राज्य, प्रदेश अशा अनेक बाबी नुसार पक्षांची नोंदणी होते. भारतीय निवडणूक … Read more
  • फेसबुक खाते बंद कसे करावे?
    सर्वात आधी आपल्याला सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म फेसबुक वर लॉगिन करावे लागेल. आयडी व पासवर्ड टाकून लॉगिन करा. जर आपला पासवर्ड अथवा आयडी विसरला असेल तर आधी रीसेट करून घ्यावा लागेल. त्यासाठी लॉगिन करताना forgot password/username या पर्यायावर क्लीक करा. ई-मेल अथवा फोन निवडा, त्यावर आणलेला कोड टाका. नवीन पासवर्ड टाका आणि सबमिट करा. लॉगिन केल्यानंतर … Read more

Leave a Comment